20/02/2026

Ελένη Γλύκατζη (1926 - 2026)


"Όταν πτωχεύουν οι πλούσιοι δε θα πλουτίσουν οι φτωχοί, μα όταν κυβερνούν ανίκανοι ένοχοι είναι οι ικανοί. Κι όταν μόνο οι ανάξιοι μιλούνε για αξίες, τότε η απαξίωση θα είναι γενική."

Σε μια μισοσυννεφιασμένη μέρα όπως η σημερινή, που οι ιδέες τείνουν να ταλαιπωρούν αντί να εμπνέουν το κεφάλι ενός "meteopatico" σαν εμένα, έτυχε να δω τον επικήδειο του ΠΘ στην κηδεία της εικονιζόμενης, αυτής της αξεπέραστης μορφής που έζησε ένα ολόκληρο αιώνα. Μπορεί κανείς με σιγουριά να χρησιμοποιήσει τέτοιες λέξεις για έναν άνθρωπο όταν αυτός καταφέρνει να εκπλήσσει θετικά ακόμη και μετά θάνατον, ακόμη και αν είναι ήδη γνωστό το μέγεθος της προσωπικότητας αυτής.

Λίγες λέξεις είχε αφήσει η αείμνηστη σε ένα χειρόγραφο (σε πολυτονικό) στον σημερινό ΠΘ, πίσω στο 2015, όταν η χώρα ήταν έτοιμη να γκρεμίσει όλα όσα είχε χτίσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μεταπολιτευτικά, πράγμα που την έκανε να τον παροτρύνει να ηγηθεί του σημερινού κυβερνώντος κόμματος, αφού η σοφία της ήταν υπερ αρκετή ώστε να δει πως μόνο έτσι υπήρχε κάποια ελπίδα. Δικαιώθηκε φυσικά από τα γεγονότα όπως άλλωστε κάθε σοφός.

Επίσης όπως κάθε σοφός, χρειάστηκε μόνο λίγες λέξεις, αυτές που έβαλα κάτω από την εικόνα της, για να του πει τα πάντα. Ξεκινά διαλύοντας το λαϊκισμό της εποχής, που σήμερα μπορεί να μην είναι στην κορυφή της πολιτικής ηγεσίας αλλά ακόμη κατακλύζει ΜΜΕ και άλλους βοσκούς των μαζών:

"Όταν πτωχεύουν οι πλούσιοι δε θα πλουτίσουν οι φτωχοί..."

Αν έβγαινε να το πει αυτό δημόσια το 2015 θα την είχαν "κάψει ζωντανή", όπως όσους άλλους τόλμησαν να μπουν μπροστά στο άρμα του λαϊκισμού. Αυτή της η φράση είναι δείκτης κανονικότητας και αν εξοργίζει το κοινό τότε το κοινό έχει σαλτάρει, όπως κάθε κοινό που εξοργίζεται με τα αυταπόδεικτα. Αλλά πως να το συζητήσεις αυτό με άτομα που από τον πυρήνα της "πολιτικής" τους σκέψης απουσιάζει το πως θα παραχθεί ο πλούτος και προηγείται ο μαγικός τρόπος διανομής αυτού που δε λένε πως θα παραχθεί. Με άλλα λόγια τι κουβέντα να κάνεις με άτομα που θεωρούν δεδομένο τον Πλούτο. Ακόμη και ο ομώνυμος σκύλος θα γέλαγε μαζί τους.

"...όταν κυβερνούν ανίκανοι ένοχοι είναι οι ικανοί."

Επίσης προφανές θα έπρεπε να είναι και αυτό αλλά δυστυχώς η ευθυνοφοβία περισσεύει ακόμη και στους ικανούς. Ο κοινωνικός κορεσμός που μας χαρακτηρίζει μετά από τόσες δεκαετίες ειρήνης και ευμάρειας, έχει υπνωτίσει σε πολλούς το ένστικτο επιβίωσης και τη διάθεση να "λερώσουν το σακάκι" προκειμένου να δούμε καλύτερες μέρες. Άλλωστε η κριτική έξω από το χορό είναι απίστευτα βολική, σε αντίθεση με την ανάληψη ευθύνης και την εκτέλεση καθηκόντων. Με αφορμή έναν από τους σημερινούς πνευματικούς καρκίνους, τον τραμπισμό, η φράση αυτή γίνεται ακόμη πιο επίκαιρη αφού βλέπω πολλούς αψέκαστους και ικανούς να νομίζουν ότι θα μπορέσουν να απαλλαγούν από τέτοιου είδους φαινόμενα απλά με μια κανονική επανάληψη εκλογικών διαδικασιών. Σας έχω νέα: ακόμη και αυτό διακυβεύεται σήμερα στις ΗΠΑ. Η ιστορία ακολουθεί διαδρομή εκκρεμούς - αν δεν θέλετε φίλοι ορθολογιστές του κέντρου να γίνεται σάκος του μποξ μεταξύ τραμπιστών και ζαίων βγείτε μπροστά κατακρίνοντας αμφότερους. Διαφορετικά οι μεν θα ταΐζουν τους δε ως αλληλοτροφοδοτούμενοι "αντιμαχόμενοι". Στο τέλος της ημέρας τα άκρα βολεύονται μεταξύ τους. Δείτε τι πόλεμο έκαναν στη Χίλαρι το 2016 οι φόλα αριστεροί των Δημοκρατικών (αβαντάροντας τον τραμπ) και "μάθε και προφυλάξου" που έλεγε ένα παλιό σλόγκαν. Ξέρετε τι θα είχε γλιτώσει ο πλανήτης αν είχαμε αποφύγει το 1ο ατύχημα τραμπ; Θα έπρεπε. Αν όχι ρωτήστε τους Ουκρανούς.

"Κι όταν μόνο οι ανάξιοι μιλούνε για αξίες, τότε η απαξίωση θα είναι γενική."

Αυτό κι αν το ζήσαμε. Δείτε π.χ. πως τα ακροδεξιά του βλαδίμηρου "καπάρωσαν" τον τίτλο του "πατριώτη" χρόνια τώρα. Που βρήκαν χώρο; Μα στο κενό που άφησαν οι φλούφληδες του κέντρου, στους οποίους η αριστερή κυριαρχία στα ΜΜΕ (επίσης δια χειρός βλαδίμηρου) δημιούργησε ενοχικά σύνδρομα κάθε φορά που έφτανε στα χείλη τους η λέξη "πατρίδα", με αποτέλεσμα αυτή να μην προφέρεται καν. Δε θα ξεχάσω συζήτηση που πέτυχα το 2004 για το ότι "η κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου από την Εθνική ποδοσφαίρου δυστυχώς θα προκαλέσει εθνικιστική έξαρση και κατάχρηση της σημαίας". Αντί να συζητηθεί το ασύγκριτα ρεαλιστικότερο και υγιέστερο της απενοχοποίησης της σημαίας μας, εξέλιξη θετικότατη για όσους δε θέλουν τη σημαία αποκλειστικό αξεσουάρ χουντικών και άλλων ψεκολοβοτομημένων.

Έφυγε μια μοναδική Ελληνίδα που οι περισσότεροι τη γνωρίσαμε με το Γαλλικό της επίθετο. Όχι παράξενο για την 1η γυναίκα Πρύτανη της Σορβόννης. Παράξενο είναι το ότι ορισμένα ανθρωποειδή προσπάθησαν να τσαλακώσουν την εικόνα της την ημέρα του θανάτου της, μόνο και μόνο επειδή διατηρώντας απόλυτη διαύγεια ακόμη και με ένα αιώνα ζωής στην πλάτη της, τους θύμιζε άθελά της πόσο μικροί και αδύναμοι είναι αυτοί για να δουν έστω ίχνος από την ελεεινή αλήθεια τους. Ένας από τους ελεεινότερους δημοσιοκάφρους του εσμού αυτού κατάφερε μάλιστα να γράψει "λόγους που δεν της πήρε ποτέ συνέντευξη". Αυτό είναι χειρότερο από το να έγραφα εγώ "λόγους που δεν τόλμησε ποτέ η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ να σταθεί απέναντί μου σε debate".

Αλλά κάπως έτσι προχωρά (όταν προχωρά) το ανθρώπινο είδος: από τη μία τα σκουλήκια, από την άλλη λίγοι εκλεκτοί και στη μέση μια μάζα που ανάλογα το στομάχι και το πορτοφόλι της ακούει πότε τα μεν και πότε τους δε, χωρίς να αποταμιεύει σοφία ώστε να κλίνει (αν όχι να κλειδώνει) υπέρ των δεύτερων. Και αν σήμερα συμβαίνει το απίστευτο του να μπορούμε να κοροϊδεύουμε την ηγεσία στις ΗΠΑ που είναι απείρως αχρηστότερη και τοξικότερη της δικής μας αυτό οφείλεται και σε ιστορικές (πλέον) φιγούρες όπως αυτή που μας άφησε μετά από ένα αιώνα συναρπαστικής ζωής.

No comments:

Post a Comment