AI vs "hey, άει..."

Κάθε φορά που γράφω εδώ στο (15ετές πλέον) blogάκι μου, νιώθω ολοένα και περισσότερο σα να ανοίγω σκονισμένη ντιβανοκασέλα.

Κάποτε ένα από τα καταφύγια των γραφειάδων, σήμερα το παρατημένο εδώ και αιώνες (για τον "ψηφιακό" χρόνο) Blogspot κατάντησε το MySpace της (επίσης ξεπερασμένης από τα social) blogόσφαιρας.  Αν Googlάρεις "myspace", η πρώτη ερώτηση στα αποτελέσματα είναι "είναι ακόμη ανοιχτό;" με την AI να απαντά ότι πρόκειται για διαδικτυακό ζόμπι και όχι άδικα.

Φανταστείτε πόσο ακόμη πιο "σκονισμένο" νιώθω το χώρο αυτό εδώ μιας και περί τεχνητής νοημοσύνης ο λόγος. Η οποία είναι αιχμή τεχνολογίας και (σχετικά) φρέσκο φρούτο αλλά έχει πλάκα να δει κανείς αγγελίες επί του αντικειμένου που αναζητούν για πρόσληψη άτομα που έχουν "5-10 έτη προϋπηρεσίας σε μοντέλα AI". Εγώ μόλις έγινα ένα από αυτά αλλά πολύ θα ήθελα να δω πόσο εύκολα βρίσκουν άτομα που έχουν ήδη δέκα χρόνια στην πλάτη τους.

Ανεξάρτητα όμως από το επαγγελματικό κομμάτι της Τεχνητής Νοημοσύνης, αυτό που με νοιάζει είναι τι επίδραση θα έχει αυτή στον ψυχισμό και το πνεύμα του κόσμου και ιδιαίτερα αυτού που δεν είχε την τύχη όπως εγώ να ζήσει χωρίς αυτή (ακόμη περισσότερο γι αυτούς που δεν πρόλαβαν καν την προδιαδικτυακή ζωή).

Just to be clear που λένε και στο Μπραχάμι:

Μέχρι στιγμής την απολαμβάνω ως εργαλείο. Τη βρίσκω απίστευτα χρήσιμη, τις περισσότερες φορές μου λέει χρήσιμα πράγματα ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που με εκπλήσσει πραγματικά, ακόμη και σε σύνθετα τεχνικά ερωτήματα, αν και λίγες φορές λέει μπούρδες και κάποιες άλλες αντιφάσκει. Επομένως όχι απλά δεν είμαι λουδίτης ή τεχνοφοβικός, το αντίθετο.

Με απασχολούν όμως τα εξής ζητήματα:

1) Τι αντίκτυπο θα έχει στην (τυπική έστω) ευγένεια των ανθρώπων η Τεχνητή Νοημοσύνη; Αν έχουμε ήδη μια ροπή να γινόμαστε πιο άνιωθοι από γενιά σε γενιά, τώρα προστίθεται ο κίνδυνος να μεταφέρουμε τον τρόπο με τον οποίο συζητάμε με την ΤΝ στην καθημερινότητά μας. Το να παρατάς π.χ. μια συζήτηση στη μέση χωρίς εξήγηση ή να αγνοείς εντελώς τι σου είπε ο συνομιλητής σου μόλις πριν, δεν είναι χωρίς επιπτώσεις στη ζωή όπως είναι με την ΤΝ. Δεν έχω απάντηση ή λύση για αυτό, απλά επισημαίνω ένα κίνδυνο. Ίσως αντιληφθούμε πως όπως με το μαχαίρι κόβουμε π.χ. τη σαλάτα αλλά όχι το χέρι μας, ίσως σπαταλήσουμε λίγο νου να συντηρήσουμε συνήθειες που στη συζήτησή μας με την ΤΝ είναι πλέον άχρηστες (ή φαντάζουν ως τέτοιες). Πάντως τον ελάχιστο καιρό που έπαιζα Grand Theft Auto (είμαι από τους ελάχιστους που δεν είχα παιχνίδια στους μετασχολικούς μου υπολογιστές) είχα δει ότι είχε επηρεάσει πολύ τον τρόπο που οδηγούσα και γι αυτό το απεγκατέστησα.

2) Η εξάρτηση. Στην ταινία Her (του 2013 - να οι ελπίδες για 10ετή προϋπηρεσία σε ΑΙ), έχει ήδη περιγραφεί το ζήτημα αυτό με τον πρωταγωνιστή να ερωτεύεται τη "Samantha", τη φωνή της ΤΝ με την οποία επικοινωνεί καθημερινά. Οι κοινωνίες μας ζουν ήδη σε έντονο κορεσμό διαπροσωπικών σχέσεων που αντανακλάται στην αναζήτηση υποκατάστατων συντροφιάς (κλασσικό παράδειγμα η ζωομανία). Δε νομίζω πως είμαστε μακριά από ένα ανθρωπόμορφο sex toy το οποίο, επιπρόσθετα από τις σημερινές κούκλες του είδους, θα μιλά κιόλας όπως εμείς γουστάρουμε. Άλλωστε τα μοντέλα ΤΝ που κυκλοφορούν είναι ήδη φτιαγμένα να σε "φτιάχνουν". Δε θέλουν να σε απογοητεύουν γιατί σε θέλουν πελάτη. Ακόμη και αν έχεις βιογραφικό περιπτερά και τους πεις ότι σκέφτεσαι να το στείλεις στη NASA, θα ψάξει η ΤΝ να βρει ένα ιχνοστοιχείο στο βιογραφικό σου να το ξεχειλώσει ώστε να σου βρει μια δικαιολογία ότι έχεις ελπίδες αντί να σου πει απλά όχι. Ούτε για αυτό έχω απάντηση όμως. Θα μπορούσαμε να νομοθετήσουμε την απαγόρευση καλλιέργειας εξάρτησης στα μοντέλα ΤΝ; Ή την υποχρέωση αυτά να ανακατευθύνουν τους ανθρώπους στους συνανθρώπους τους όταν διαγνώσουν σχέση εξάρτησης; Ακούγεται τραβηγμένο σήμερα αλλά αύριο ίσως όχι. Ελπίζω μόνο να μην είναι αργά γιατί με τόσες φθηνότερες και "ασφαλέστερες" εναλλακτικές, να δω ποιος θα συνεχίσει να ψάχνει το ταίρι του σε αυτή τη ζωή, η οποία χωρίς ταίρι τείνει στην εξαφάνιση μαθηματικά. Βέβαια έχει και για αυτό απάντηση η επιστήμη αλλά δεν ξέρω πόσο σέξυ ακούγεται η μελλοντική εποχή που οι άνθρωποι θα λένε "μαλάκα τον βλέπεις αυτόν το γέρο; Ξέρεις πόσο μεγάλος είναι; Είχε πατέρα ο οποίος πηδήχτηκε με τη μάνα του για να τον κάνουν".

Στο τέλος της ημέρας, όπως με κάθε εργαλείο έτσι και με την ΤΝ μπορείς να κάνεις δουλειά ή ζημιά. Εγώ τη βρίσκω υπέροχη γιατί λόγω εμπειρίας καταλαβαίνω πότε λέει μούφες ενώ δεν ξεχνάω ότι έχει τάση να με κολακεύει (άμα δείτε τι γράφει για το βιογραφικό μου...🙂). Πόσοι χρήστες έχουν όμως αυτά τα αντίβαρα για να την εκμεταλλευτούν σωστά; Και πάλι όμως είναι εντυπωσιακό εργαλείο το οποίο όταν πραγματικά αποδώσει (π.χ. στην ιατρική) νομίζω θα μείνουμε άφωνοι. Στη φάση που βρίσκεται ακόμη δεν πρέπει κάποιος να το ακολουθεί τυφλά. Τώρα τι θα γίνει στο μέλλον όταν θα σταματήσει να λέει μπούρδες (;) και θα το ακολουθούν οι άνθρωποι ως ευαγγέλιο ή πως θα είναι ο κόσμος μας όταν η σκέψη και η δημιουργία αφεθεί στην ΤΝ είναι ερώτημα που τρομάζει και εμένα. Το αντίβαρο σε αυτό είναι ότι ανάλογες τεχνολογικές επαναστάσεις σήκωσαν ανάλογα ερωτήματα στο παρελθόν αλλά μετά έγιναν καταγέλαστα.

Πάντως, παράλληλα με την αποφυγή τεχνοφοβικών συνδρόμων, καλό είναι να μην ξεχνάμε και αυτό που είχε πει ο Χρόνης Μίσσιος:

"τα ζώα που είναι φορτωμένα σε ένα φορτηγό θυμίζουν πως ό,τι σε απαλλάσσει από κόπο σου στερεί την ελευθερία".

Έχει τις εξαιρέσεις του αυτό φυσικά, όπως κάθε κανόνας και μάλιστα πολλές, αλλά δεν παύει να είναι χρήσιμος.

*η εικόνα δημιουργήθηκε από το Gemini μετά την εξής περιγραφή μου: "Η τεχνητή νοημοσύνη σαν άγαλμα υπερφυσικού μεγέθους το οποίο ένας το προσκυνά και άλλος το βρίζει."